Aynı sektörde, benzer büyüklükte iki şirket aynı yıl aynı teknolojiye yatırım yapar; üç yıl sonra biri gerçekten dönüşmüş, diğeri aynı işleri biraz daha hızlı yapıyordur. Bu bölüm, aradaki farkı üç doğrulanmış kaynak üzerinden çözümlüyor. Vial (2019), 282 çalışmayı inceleyen derlemesinde dijital dönüşümü bir süreç olarak tanımlar: dijital teknolojiler, örgütlerden stratejik yanıtlar tetikleyen kesintiler yaratır; örgütler de bu süreçte olumlu ve olumsuz sonuçları etkileyen yapısal değişimleri ve örgütsel engelleri yönetirken değer yaratma yollarını değiştirmeye çalışır. Bu tanımın kendisi dört şey söyler: dönüşüm bir ürün değil süreçtir, teknoloji sonucu doğrudan üretmez yalnızca bir kesinti yaratır, belirleyici olan örgütün verdiği stratejik yanıttır ve yapısal değişim ile örgütsel engeller tanımın içindedir. Bresnahan, Brynjolfsson ve Hitt (2002), firma düzeyindeki ayrıntılı veriyle bilgi teknolojisi, tamamlayıcı iş yeri yeniden örgütlenmesi ve yeni ürün ile hizmetlerden oluşan üçlü arasında tamamlayıcılık kanıtı bulur ve bilgi teknolojisinin emek talebi üzerindeki etkilerinin, tanımladıkları örgütsel yatırımlarla birleştiğinde daha büyük olduğunu raporlar; bu örgütsel içerik hat çalışanlarına daha geniş iş sorumlulukları, daha merkeziyetsiz karar alma ve daha fazla kendi kendini yöneten ekip olarak tarif edilir. Bu çalışmanın verisinin 1990’lı yıllara ait olduğunu ve günümüz yapay zekâ dönüşümlerinin doğrudan kanıtı sayılamayacağını belirtmek gerekir. Brynjolfsson, Rock ve Syverson (2021) ise getirinin neden gecikmeli göründüğünü açıklar: genel amaçlı teknolojiler önemli tamamlayıcı yatırımları hem mümkün kılar hem gerektirir, bu yatırımlar çoğu zaman maddi olmayan niteliktedir ve ulusal hesaplarda kötü ölçülür; bu nedenle verimlilik artışı ilk yıllarda olduğundan düşük, maddi olmayan yatırımların meyvesi toplandığında ise olduğundan yüksek tahmin edilir. Yazarlar buna verimlilik J-eğrisi adını verir ve ABD verisinde bilgisayar donanımı ile yazılımına ilişkin maddi olmayan varlıklara göre düzeltme yapıldığında 2017 sonu itibarıyla toplam faktör verimliliği düzeyinin resmî ölçümlerden yüzde 15,9 daha yüksek çıktığını raporlar; bunun bir ölçüm argümanı olduğunu, kültür veya liderlik hakkında bir sonuç olmadığını vurgulamak gerekir. Bölümün son kısmında havacılıkta yeni bir aracın neden asla tek başına devreye girmediğini, rol tanımının, yetki sınırının ve eğitim döngüsünün neden birlikte yeniden yazıldığını ele alıyoruz. Bölümün sonunda dijital dönüşüm köprüsünü teknolojinin değil örgütün geçtiğini net biçimde göreceksiniz.

Yararlanılan Kaynaklar

Vial, G. (2019). Understanding digital transformation: A review and a research agenda. The Journal of Strategic Information Systems, 28(2), 118-144.

Bresnahan, T. F., Brynjolfsson, E., & Hitt, L. M. (2002). Information Technology, Workplace Organization, and the Demand for Skilled Labor: Firm-Level Evidence. The Quarterly Journal of Economics, 117(1), 339-376.

Brynjolfsson, E., Rock, D., & Syverson, C. (2021). The Productivity J-Curve: How Intangibles Complement General Purpose Technologies. American Economic Journal: Macroeconomics, 13(1), 333-372.

📚 Akademik Kullanım Notu: Bu içerik, yayımlanmış akademik çalışmalardan yararlanılarak hazırlanmış destekleyici bir öğrenme materyalidir; ders kitaplarının, ders notlarının ve öğretim üyenizin anlatımının yerine geçmez. Sınav ve değerlendirmelerde esas alınacak kaynak, dersinizin resmî öğretim programı ile öğretim üyeniz tarafından önerilen kaynaklardır. Anlatımdaki sadeleştirme ve yorumlar öğretici amaçlıdır; olası hata, eksiklik veya güncelliğini yitirmiş bilgilerden doğabilecek sonuçlardan TT Institute Academy sorumlu tutulamaz.

© TT Institute Academy — Tüm hakları saklıdır.