Bir kuruma girdiğinizde apaçık görünen pek çok uygulama, aslında belirli bir dönemde belirli bir soruya verilmiş cevaplardır. Bu bölüm, yönetim düşüncesinin kronolojik evrimini üç doğrulanmış kaynak üzerinden izliyor. Taylor (1911), yönetimin yeni görevlerini dört başlıkta toplar: işin her bir öğesi için eski baş parmak kuralının yerini alan bir bilim geliştirmek; çalışanı bilimsel olarak seçmek, sonra eğitmek, öğretmek ve geliştirmek; işin geliştirilen bilimin ilkelerine uygun yapılması için çalışanlarla içtenlikle iş birliği yapmak; işin ve sorumluluğun yönetim ile çalışanlar arasında neredeyse eşit biçimde bölünmesi. Aynı kitap yönetimin başlıca amacını, işveren için azami refahın her bir çalışan için azami refahla birlikte sağlanması olarak tanımlar ve her işin her öğesinde diğerlerinden daha hızlı ve daha iyi olan bir yöntem ile bir araç bulunduğunu söyler. Burada akademik bir dürüstlük notu gerekir: Taylor’a çok sık atfedilen tek en iyi yol ifadesi bu kitapta geçmemektedir. Gilbreth ve Gilbreth (1916), hareket etüdünü işin öğelerinin en temel alt bölümlerine ayrılması, bu birimlerin değişkenlerinin tek tek ve birbirleriyle ilişkileri içinde ölçülmesi ve seçilen birimlerden en az israflı yöntemlerin kurulması olarak tanımlar; aynı metin dünyada hiçbir israfın gereksiz, yanlış yönlendirilmiş ve etkisiz hareketlerden doğan israfa denk olmadığını belirtir ve odağını yalnızca hıza değil yorgunluğa da yöneltir. Ardından sorunun değiştiği durağa geliyoruz: artık işin değil örgütün nasıl kurulacağı sorulmaktadır. Sibindi ve Samuel (2019), Burns ve Stalker’ın istikrarlı ortamlarda mekanik, istikrarsız ortamlarda organik yapı önerisini aktarır; mekanik yapıyı düşük karmaşıklık, yüksek merkeziyet, yüksek biçimsellik ve yüksek katmanlaşma ile, organik yapıyı ise yüksek karmaşıklık ve düşük biçimsellik, merkeziyet ve katmanlaşma ile tanımlar. Aynı çalışmanın kendi bulgusu, istikrarsız bir ortamla karşılaşan firmaların hibrit bir yapı benimsediği ve bunun Burns ve Stalker’ın sonucuyla tutarlı olmadığı yönündedir. Hawthorne çalışmaları ve insan ilişkileri okulu bu bölümde ayrıntılandırılmamış, serinin ayrı bir bölümüne bırakılmıştır. Bölümün sonunda yönetim düşüncesinin bir ilerleme merdiveni değil, her dönemde sorunun yenilendiği bir zincir olduğunu net biçimde göreceksiniz.
📌 Serinin tamamı için oynatma listesi: https://www.youtube.com/playlist?list=PL6s4Uhec9cFBZNpSWXeuaybOuyCsHS71K
Yararlanılan Kaynaklar
Taylor, F. W. (1911). The Principles of Scientific Management. New York and London: Harper & Brothers.
Gilbreth, F. B., & Gilbreth, L. M. (1916). Fatigue Study: The Elimination of Humanity’s Greatest Unnecessary Waste. A First Step in Motion Study. New York: Sturgis & Walton Company.
Sibindi, N., & Samuel, O. M. (2019). Structure and an unstable business operating environment: Revisiting Burns and Stalker’s organisation-environment theory in Zimbabwe’s manufacturing sector. South African Journal of Economic and Management Sciences, 22(1), a2113.
📚 Akademik Kullanım Notu: Bu içerik, yayımlanmış akademik çalışmalardan yararlanılarak hazırlanmış destekleyici bir öğrenme materyalidir; ders kitaplarının, ders notlarının ve öğretim üyenizin anlatımının yerine geçmez. Sınav ve değerlendirmelerde esas alınacak kaynak, dersinizin resmî öğretim programı ile öğretim üyeniz tarafından önerilen kaynaklardır. Anlatımdaki sadeleştirme ve yorumlar öğretici amaçlıdır; olası hata, eksiklik veya güncelliğini yitirmiş bilgilerden doğabilecek sonuçlardan TT Institute Academy sorumlu tutulamaz.
© TT Institute Academy — Tüm hakları saklıdır.
